Phán quyết tạm thời gây trở ngại cho kế hoạch sa thải của chính quyền Trump
Một thẩm phán liên bang tại San Francisco đã ra lệnh tạm thời ngăn Bộ Ngoại giao Mỹ sa thải hơn 250 nhân viên, đánh dấu bước lùi pháp lý đối với chiến dịch cắt giảm nhân sự quy mô lớn của Tổng thống Donald Trump. Thẩm phán Susan Illston nhận định các công đoàn có khả năng cao sẽ thắng kiện khi cho rằng kế hoạch cắt giảm này vi phạm đạo luật mà Quốc hội đã thông qua nhằm kết thúc tình trạng chính phủ đóng cửa kéo dài 43 ngày.
Luật mới cấm sa thải đến 30/1, nhưng chính quyền cho rằng không áp dụng cho các đợt cắt giảm trước đó
Đợt sa thải dự kiến có hiệu lực vào thứ Sáu, nhưng lệnh của Illston đã tạm dừng kế hoạch này. Đạo luật tài trợ tạm thời (continuing resolution) cấm các cơ quan liên bang thực hiện sa thải nhân sự đến ngày 30/1. Tuy nhiên, chính quyền Trump lập luận rằng lệnh cấm không áp dụng cho các đợt cắt giảm đã được thông báo trước ngày 1/10 — thời điểm chính phủ bắt đầu đóng cửa. Hơn 1.300 nhân viên Bộ Ngoại giao đã được thông báo sa thải từ tháng 7 và hàng trăm người đã bị cho thôi việc vào tháng 9.
Công đoàn phản đối mạnh mẽ, cho rằng chính quyền diễn giải sai luật
Hai tổ chức — Liên đoàn Nhân viên Chính phủ Mỹ (AFGE) và Hiệp hội Dịch vụ Ngoại giao Mỹ (AFSA) — đã kiến nghị tòa án chặn hoàn toàn kế hoạch sa thải, khẳng định chính quyền Trump đang diễn giải sai quy định pháp lý. Họ yêu cầu Illston đưa ra phán quyết kịp thời trước sáng thứ Sáu để đảm bảo không có nhân viên nào bị ảnh hưởng trước khi vụ kiện tiếp tục được xem xét.
Tinh thần của lực lượng ngoại giao xuống thấp kỷ lục
Cuộc khủng hoảng nhân sự diễn ra trong bối cảnh tinh thần làm việc của lực lượng Ngoại giao Mỹ đang suy giảm nghiêm trọng. Một khảo sát với 2.000 nhân viên cho thấy 98% cho biết tinh thần xuống thấp, trong khi 86% nói rằng những thay đổi kể từ khi ông Trump nhậm chức đã cản trở khả năng thực thi chính sách đối ngoại. Chỉ 1% cho biết môi trường làm việc được cải thiện.
Bối cảnh pháp lý rộng hơn từ các vụ kiện trước
Vụ kiện hiện tại là một phần trong nỗ lực lớn hơn của các công đoàn nhằm ngăn chặn nhiều cơ quan liên bang, bao gồm Bộ Ngoại giao, cắt giảm tổng cộng hơn 4.000 nhân viên trong thời gian chính phủ đóng cửa. Trước đó, vào tháng 5, Thẩm phán Illston cũng từng tạm thời chặn kế hoạch sa thải hàng nghìn nhân viên liên bang — một phần quan trọng trong chiến lược tái cấu trúc và thu hẹp quy mô chính phủ của ông Trump.
Kết luận
Phán quyết mới nhất của Thẩm phán Illston tiếp tục củng cố lập luận của các công đoàn rằng các đợt sa thải đang vi phạm giới hạn do Quốc hội đặt ra. Quyết định này không chỉ làm gián đoạn kế hoạch thu hẹp bộ máy của chính quyền Trump mà còn phản ánh áp lực ngày càng tăng từ lực lượng lao động liên bang vốn đang đối mặt tình trạng tinh thần suy giảm nghiêm trọng.
