European Parliament đã chính thức bật đèn xanh chính trị đầu tiên cho đồng euro kỹ thuật số, ủng hộ lập trường đàm phán của European Council về một tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) có thể sử dụng cả khi trực tuyến và ngoại tuyến, qua đó mở đường cho kế hoạch phát hành vào cuối thập kỷ này.
Bước ủng hộ then chốt cho kế hoạch euro kỹ thuật số
Sự ủng hộ của Nghị viện mang ý nghĩa quyết định, bởi European Central Bank (ECB) cần được cơ quan lập pháp EU thông qua trước khi có thể chính thức phát hành đồng euro kỹ thuật số. Điều này đồng nghĩa mục tiêu ra mắt vào năm 2029 của ECB phụ thuộc trực tiếp vào sự chấp thuận của các nghị sĩ châu Âu.
Động thái mới cũng đánh dấu sự thay đổi quan điểm của Nghị viện, khi trước đây các đề xuất chủ yếu tập trung vào chức năng thanh toán ngoại tuyến, thay vì một mô hình kết hợp cả online và offline như hiện nay.
Đồng thuận hơn với ECB trong bảo vệ chủ quyền tiền tệ
ECB đang phát triển đồng euro kỹ thuật số nhằm duy trì vai trò của tiền ngân hàng trung ương trong nền kinh tế số hóa, đồng thời giảm sự phụ thuộc của EU vào các nhà cung cấp thanh toán ngoài khối.
Bối cảnh địa chính trị phức tạp và quan hệ xuyên Đại Tây Dương có dấu hiệu rạn nứt đã làm gia tăng lo ngại về sự phân mảnh của hệ thống thanh toán châu Âu. Hiện nay, EU vẫn phụ thuộc lớn vào các tập đoàn Mỹ như Visa và Mastercard, trong khi một số quốc gia thành viên thậm chí không có mạng lưới thanh toán nội địa riêng.
Dự án từng vấp phải phản đối mạnh từ ngành ngân hàng
Dù được ECB thúc đẩy, dự án euro kỹ thuật số từng gặp sự phản đối quyết liệt từ các nhóm vận động hành lang ngân hàng, đặc biệt tại Đức. Điều này khiến tiến trình lập pháp tại Nghị viện bị đình trệ, với bản dự thảo bị “mắc kẹt” hơn hai năm, lâu hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu của ECB.
Tuy nhiên, trong cuộc bỏ phiếu mới nhất, các nghị sĩ đã thông qua hai sửa đổi đối với nghị quyết về báo cáo thường niên 2025 của ECB, kêu gọi phát triển một đồng euro kỹ thuật số:
- Đảm bảo quyền tiếp cận bình đẳng với dịch vụ thanh toán
- Đóng vai trò là một dạng tiền công mới, có thể sử dụng cả online lẫn offline
Công cụ củng cố thị trường chung và chủ quyền tiền tệ EU
Nghị viện châu Âu nhấn mạnh rằng euro kỹ thuật số giữ vai trò then chốt trong việc củng cố chủ quyền tiền tệ của EU, tăng cường thị trường chung và giảm tình trạng phân mảnh trong thanh toán bán lẻ.
Bà Laura Casonato, Trưởng bộ phận chính sách của Positive Money Europe, nhận định đây là một bước tiến quan trọng:
“Những cuộc bỏ phiếu này là chiến thắng lớn cho tiến trình euro kỹ thuật số. Hiện đã có đa số rõ ràng trong Nghị viện ủng hộ một dạng tiền công mang tính bao trùm trong tương lai – tiền số được ngân hàng trung ương bảo chứng, an toàn cho người sử dụng.”
Lo ngại về thanh toán số và tài sản mã hóa
Bên cạnh euro kỹ thuật số, Nghị viện cũng kêu gọi ECB tăng cường giám sát thị trường tài sản mã hóa, cảnh báo rằng quá trình chuyển dịch sang thanh toán số – nếu bị chi phối bởi các nhà cung cấp tư nhân và ngoài EU – có thể tạo ra những hình thức loại trừ mới đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Euro kỹ thuật số tiến gần hơn đến hiện thực
Từ các diễn biến mới nhất, có thể thấy đồng euro kỹ thuật số đang tiến thêm một bước quan trọng trên con đường trở thành hiện thực. Việc Nghị viện châu Âu đồng thuận với Hội đồng EU và tiệm cận hơn với tầm nhìn của ECB cho thấy ưu tiên chiến lược của EU không chỉ là đổi mới công nghệ, mà còn là bảo vệ chủ quyền tiền tệ, giảm phụ thuộc bên ngoài và đảm bảo khả năng tiếp cận công bằng trong kỷ nguyên thanh toán số.
