Hashrate Bitcoin đang ghi nhận quý đầu năm yếu nhất trong vòng 6 năm, khi nhiều công ty đào coin chuyển dần sang AI và điện toán hiệu năng cao để tìm lợi nhuận tốt hơn. Đà giảm này phản ánh áp lực kinh tế ngày càng lớn với ngành đào bitcoin, nhưng cũng có thể mở ra thay đổi đáng chú ý về mức độ phi tập trung của mạng lưới.
Hashrate Bitcoin giảm 4% từ đầu năm, phá chuỗi tăng nhiều năm
Tổng năng lực tính toán bảo vệ mạng lưới Bitcoin hiện giảm khoảng 4% từ đầu năm, còn quanh mức 1 zettahash mỗi giây (ZH/s). Đây là lần đầu tiên trong 6 năm chỉ số này giảm trong quý I, thay vì tiếp tục chuỗi tăng đều đặn như các năm trước.
Dữ liệu Glassnode cho thấy trong 5 năm qua, hashrate từng tăng từ khoảng 100 exahash mỗi giây lên gấp 10 lần. Mỗi năm, quý đầu tiên thường vẫn tăng và cả năm đều giữ được đà đi lên trên 10%. Năm 2022 thậm chí gần như tăng gấp đôi, nên diễn biến năm 2026 được xem là một bước ngoặt rõ rệt.
Giá bitcoin thấp hơn chi phí đào đang bào mòn biên lợi nhuận
Nguyên nhân chính đến từ bài toán lợi nhuận ngày càng xấu. Theo bài viết, chi phí sản xuất một bitcoin hiện đã lên gần 90.000 USD, trong khi giá giao ngay chỉ quanh 67.000 USD. Điều này khiến nhiều công ty đào rơi vào tình trạng biên lợi nhuận âm, buộc họ phải tìm mô hình kinh doanh khác có dòng tiền dễ dự báo hơn.
Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp đào coin niêm yết công khai đang chuyển nguồn lực sang trí tuệ nhân tạo và hạ tầng điện toán hiệu năng cao, nơi nhu cầu thị trường mạnh hơn và khả năng sinh lời ổn định hơn so với đào bitcoin truyền thống.
Dòng tiền đang rời khỏi mảng đào coin để chảy sang AI
Bài viết cho biết quá trình xoay trục này đang được tài trợ bằng cách phát hành nợ và bán bớt bitcoin, thay vì tiếp tục tái đầu tư vào máy đào và hạ tầng mạng lưới. Điều đó khiến tốc độ tăng hashrate phụ thuộc ngày càng nhiều vào diễn biến giá bitcoin.
Nếu giá còn yếu, áp lực lên các đơn vị khai thác quy mô nhỏ sẽ lớn hơn, và khả năng một số đơn vị phải rời thị trường là hoàn toàn có thể. Nói cách khác, hashrate lúc này không chỉ phản ánh công suất máy đào, mà còn phản ánh mức độ chịu đựng tài chính của toàn ngành.
Mỹ có thể bớt áp đảo, mạng lưới Bitcoin có thể phi tập trung hơn
Một điểm đáng chú ý là dù hashrate giảm thường làm dấy lên lo ngại về bảo mật mạng lưới, tác động dài hạn chưa chắc hoàn toàn tiêu cực. Các công ty đào niêm yết tại Mỹ hiện chiếm hơn 40% hashrate toàn cầu. Nếu ảnh hưởng của họ giảm, mạng lưới có thể được phân bổ lại rộng hơn về mặt địa lý.
Điều này đồng nghĩa Bitcoin có thể mất bớt sự tập trung quyền lực vào một nhóm doanh nghiệp lớn, đổi lại có cơ hội tăng tính phi tập trung — yếu tố vốn là giá trị cốt lõi của mạng lưới.
Đà giảm ngắn hạn có thể là giai đoạn tái cân bằng của ngành đào
Hashrate Bitcoin giảm trong quý I là tín hiệu cho thấy ngành đào coin đang bước vào giai đoạn điều chỉnh khó khăn hơn, khi AI hút vốn và lợi nhuận đào coin bị siết chặt. Tuy vậy, nếu giá bitcoin phục hồi mạnh về gần 100.000 USD, CoinShares vẫn tin hashrate có thể tăng lên khoảng 1,8 ZH/s vào cuối năm 2026. Điều đó cho thấy đà giảm hiện tại chưa chắc là dấu hiệu suy yếu dài hạn, mà có thể là một giai đoạn tái phân bổ vốn và tái cấu trúc của ngành đào bitcoin.
