Nhà đầu tư lo ngại rủi ro địa chính trị leo thang tại Greenland
Những tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng giành quyền kiểm soát Greenland đã khiến nhà đầu tư toàn cầu gia tăng tìm kiếm tài sản trú ẩn, trong bối cảnh lo ngại một rạn nứt địa chính trị có thể làm suy yếu NATO, trật tự toàn cầu và thậm chí gây áp lực lên đồng USD.
Theo Reuters, dòng tiền đã đổ mạnh vào vàng và cổ phiếu quốc phòng châu Âu, dù giới đầu tư vẫn đang đối mặt với bài toán khó: làm thế nào để định vị danh mục trước những hệ lụy dài hạn nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.
Từ Greenland đến nỗi lo về trật tự toàn cầu
Ông Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn kiểm soát Greenland – lãnh thổ thuộc Đan Mạch – thông qua mua lại hoặc thậm chí bằng biện pháp quân sự. Lập trường này bị Greenland phản đối và nhận được sự ủng hộ từ châu Âu và Canada.
Trước đây, giới đầu tư phần lớn phớt lờ những phát biểu này. Tuy nhiên, việc Mỹ bất ngờ bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro trong một chiến dịch quân sự đã khiến các kịch bản từng bị xem là “khó xảy ra” trở nên cụ thể hơn, tạo tâm lý bất an ngay từ đầu năm 2026.
Vàng và cổ phiếu quốc phòng tăng mạnh
Giá vàng đã tăng hơn 4% trong tuần trước và lập đỉnh lịch sử mới trong phiên đầu tuần. Các cổ phiếu quốc phòng châu Âu cũng đồng loạt bứt phá, với chỉ số ngành quốc phòng chạm mức cao kỷ lục và ghi nhận tuần tăng mạnh nhất trong hơn 5 năm.
“Nhìn vào giá vàng là thấy rõ thị trường đang lo ngại rủi ro địa chính trị,” ông Matthew Miskin, chiến lược gia đầu tư tại Manulife John Hancock Investments, nhận định. Vàng – tài sản không sinh lợi suất – từ lâu được xem là hầm trú ẩn truyền thống trong giai đoạn bất ổn.
NATO và trật tự hậu Thế chiến II bị đặt dấu hỏi
Theo các nhà phân tích, nếu Mỹ cưỡng ép kiểm soát Greenland từ một đồng minh NATO như Đan Mạch, điều này không chỉ đe dọa sự tồn tại của NATO mà còn làm lung lay trật tự toàn cầu hình thành sau Thế chiến II.
“Điều đó sẽ đặt dấu hỏi lớn về trật tự thế giới đã được thiết lập từ khi NATO ra đời,” ông Steve Kolano, Giám đốc đầu tư tại Integrated Partners, cho biết.
Trong bối cảnh châu Âu có thể phải giảm phụ thuộc vào Mỹ về an ninh, việc nhà đầu tư mua mạnh cổ phiếu quốc phòng là điều dễ hiểu. Ngành này đã tăng hơn ba lần kể từ khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022, với các công ty như Rheinmetall và Saab ghi nhận mức tăng hai chữ số chỉ trong một tuần.
Rủi ro chính trị khó định giá
Dù vàng và quốc phòng hưởng lợi rõ rệt, các chiến lược đầu tư khác lại khó xác định. “Rủi ro chính trị và địa chính trị rất khó định giá, vì đây là những sự kiện tác động lớn nhưng xác suất thấp,” bà Idanna Appio, quản lý danh mục tại First Eagle Investments, nhận định.
Điều này phần nào lý giải vì sao chứng khoán toàn cầu vẫn gần đỉnh lịch sử, trong khi trái phiếu chính phủ Đan Mạch và châu Âu vẫn tăng giá. Đồng krone Đan Mạch suy yếu nhẹ, nhưng vẫn gần mức neo với euro.
Tìm kiếm an toàn trong kịch bản xấu nhất
Nếu Mỹ thực sự sử dụng biện pháp quân sự với Greenland, giới đầu tư cho rằng thị trường có thể chứng kiến:
- Dòng tiền đổ vào trái phiếu kho bạc Mỹ và USD trong ngắn hạn
- Bán tháo trái phiếu chính phủ châu Âu
- Gia tăng biến động trên thị trường cổ phiếu toàn cầu
Tuy nhiên, về dài hạn, một sự đổ vỡ trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương có thể làm suy yếu vị thế trú ẩn của USD, thậm chí thúc đẩy dòng vốn quay lại châu Âu hoặc châu Á.
Kết luận
Những phát ngôn cứng rắn của ông Trump liên quan đến Greenland đang trở thành chất xúc tác mới cho tâm lý né tránh rủi ro trên thị trường toàn cầu. Trong khi vàng và cổ phiếu quốc phòng tiếp tục hưởng lợi, câu hỏi lớn với nhà đầu tư là đâu mới là nơi trú ẩn an toàn thực sự nếu căng thẳng địa chính trị vượt khỏi ngưỡng kiểm soát và làm lung lay trật tự toàn cầu hiện tại.
