Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) được kỳ vọng sẽ nâng lãi suất vào ngày thứ Sáu, đưa mặt bằng lãi suất lên mức cao nhất trong vòng ba thập kỷ, đồng thời phát đi tín hiệu sẵn sàng tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ trong thời gian tới. Động thái này cho thấy BOJ ngày càng tin tưởng rằng đà tăng lương bền vững sẽ giúp lạm phát duy trì quanh mục tiêu 2%.
BOJ tiến thêm bước quan trọng trong quá trình bình thường hóa chính sách
Dù mức tăng lần này vẫn khiến lãi suất của Nhật Bản ở mức thấp so với tiêu chuẩn toàn cầu, đây vẫn được xem là một cột mốc đáng chú ý trong nỗ lực của Thống đốc Kazuo Ueda nhằm đưa chính sách tiền tệ thoát khỏi kỷ nguyên nới lỏng cực độ và lãi suất gần bằng 0 vốn kéo dài nhiều năm.
Giới quan sát cho rằng BOJ sẽ nâng lãi suất ngắn hạn từ 0,5% lên 0,75% tại cuộc họp kéo dài hai ngày kết thúc vào thứ Sáu, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ tháng 1. Nếu diễn ra, đây sẽ là mức lãi suất cao nhất kể từ năm 1995, thời điểm Nhật Bản chịu ảnh hưởng nặng nề sau khi bong bóng tài sản vỡ và bước vào giai đoạn dài chống giảm phát.
Thị trường chờ tín hiệu về lộ trình tăng lãi suất tiếp theo
Sự chú ý của thị trường hiện tập trung vào cuộc họp báo sau quyết định chính sách của Thống đốc Ueda, nhằm tìm kiếm manh mối về tốc độ và quy mô các đợt tăng lãi suất tiếp theo. Những tín hiệu này có thể tạo tác động lan tỏa ra toàn cầu, đặc biệt khi đồng yên từ lâu được xem là nguồn vốn giá rẻ cho các nhà đầu tư quốc tế.
Theo các nhà phân tích của Evercore ISI, BOJ nhiều khả năng sẽ nhấn mạnh niềm tin rằng lạm phát đang đi đúng hướng để ổn định quanh 2%, trong khi lãi suất thực vẫn ở mức rất thấp và điều kiện tài chính vẫn mang tính hỗ trợ ngay cả sau khi tăng lãi suất. Điều này hàm ý rằng quá trình bình thường hóa chính sách có thể cần tiếp tục trong trung hạn.
Kỳ vọng của giới kinh tế và bối cảnh toàn cầu
Một cuộc khảo sát của Reuters cho thấy 90% các nhà kinh tế dự báo BOJ sẽ nâng lãi suất lên 0,75% trong tháng 12, và hơn hai phần ba cho rằng lãi suất có thể đạt ít nhất 1% vào tháng 9 năm tới.
Quyết định của BOJ được đưa ra chỉ một ngày sau khi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giữ nguyên chính sách và phát tín hiệu kết thúc chu kỳ cắt giảm lãi suất, làm nổi bật sự khác biệt trong định hướng chính sách tiền tệ giữa các nền kinh tế lớn.
Việc nâng lãi suất lên 0,75% cũng đưa mặt bằng lãi suất của Nhật Bản tiến gần hơn tới vùng “trung lập” đối với nền kinh tế, mà BOJ ước tính nằm trong khoảng 1%–2,5%. Điều này đồng thời khiến bài toán xác định mức độ thắt chặt phù hợp trong tương lai trở nên phức tạp hơn.
BOJ giữ linh hoạt trong thông điệp chính sách
Theo các nguồn tin thân cận, BOJ sẽ không công bố cập nhật mới về ước tính lãi suất trung lập tại cuộc họp lần này, cũng như không sử dụng chỉ số này làm công cụ truyền thông chính. Thay vào đó, Thống đốc Ueda nhiều khả năng sẽ nhấn mạnh sự sẵn sàng tiếp tục nâng lãi suất, nhưng tránh cam kết cụ thể về tốc độ và mức độ tăng.
BOJ đã chấm dứt gói kích thích quy mô lớn kéo dài hơn một thập kỷ vào năm ngoái và đã hai lần nâng lãi suất, trong đó có đợt tăng lên 0,5% từ 0,25% vào tháng 1, dựa trên đánh giá rằng Nhật Bản đang tiến gần tới việc đạt được mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững.
Kết luận
Nếu được thực hiện, quyết định nâng lãi suất lên mức cao nhất trong 30 năm sẽ đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chính sách tiền tệ của Nhật Bản. Dù vẫn thận trọng, BOJ đang phát đi thông điệp rõ ràng rằng kỷ nguyên lãi suất siêu thấp đang dần khép lại, mở ra giai đoạn mới với những tác động đáng kể không chỉ trong nước mà còn đối với thị trường tài chính toàn cầu.
