SpaceX đang tạo sóng trên Phố Wall trước kế hoạch ra mắt với định giá có thể lên tới 1.750 tỷ USD, nhưng dữ liệu IPO gần đây phát đi tín hiệu thận trọng. Phân tích 50 thương vụ IPO lớn cho thấy nhà đầu tư khó thắng thị trường nếu mua theo các đợt lên sàn nóng.
50 IPO lớn cho thấy S&P 500 thường hiệu quả hơn
Theo phân tích của Reuters với 50 IPO có định giá cao nhất trong 5 năm qua, nhà đầu tư sẽ có kết quả tốt hơn nếu mua quỹ chỉ số S&P 500 trong 3/4 số trường hợp. Nếu mua toàn bộ nhóm IPO này ở giá chào bán, mức lãi trung bình đến ngày 21/5 là 27%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng trung bình 53% của S&P 500 trong cùng giai đoạn.
Phép so sánh này còn giả định nhà đầu tư mua được đúng giá IPO, điều thường không dễ với nhà đầu tư cá nhân. Nếu mua trong ngày giao dịch đầu tiên, khi giá bị đẩy lên vì hưng phấn, hiệu quả lịch sử còn tệ hơn.
SpaceX gây chú ý vì định giá 1.750 tỷ USD
SpaceX dự kiến giao dịch với mã SPCX sau khi nộp bản cáo bạch. Đợt bán cổ phiếu có thể diễn ra sớm nhất vào ngày 11/6. Elon Musk cũng đưa một phần cổ phiếu tới nhà đầu tư cá nhân qua Robinhood, SoFi và các nền tảng khác, cho phép họ có cơ hội tham gia ở giá thấp hơn.
Tuy nhiên, định giá 1.750 tỷ USD này vượt xa mọi kỷ lục niêm yết trước đây trên Phố Wall, mang theo những rủi ro lịch sử. Con số này có thể vượt xa mọi đợt niêm yết trước đây, nhưng lịch sử IPO cho thấy quy mô lớn và câu chuyện hấp dẫn không bảo đảm lợi nhuận.
Định giá cao khiến rủi ro bị phóng đại
Giáo sư Jay Ritter của Đại học Florida cho rằng phần lớn doanh nghiệp niêm yết mới thường kém hơn S&P 500 trong dài hạn. Nhóm có hệ số giá trên doanh thu quá cao thường có kết quả yếu nhất.
Với định giá 1.750 tỷ USD, hệ số giá trên doanh thu của SpaceX sẽ gần 100 lần, so với mức 24 lần của Nvidia. Trong khi đó, SpaceX lỗ gần 5 tỷ USD trong năm ngoái. Vì vậy, bài toán định giá trở thành trọng tâm khi nhà đầu tư trả trước nhiều cho kỳ vọng tương lai.
OpenAI và Anthropic làm tăng sức nóng thị trường
Màn ra mắt của SpaceX được kỳ vọng sẽ nối tiếp bởi OpenAI và Anthropic, hai cái tên hưởng lợi từ nhu cầu mạnh với doanh nghiệp liên quan đến trí tuệ nhân tạo. Bối cảnh này cho thấy thị trường không chỉ nhìn vào riêng SpaceX, mà còn bị cuốn vào làn sóng siêu kỳ lân công nghệ.
Các ví dụ gần đây rất phân hóa. Astera Labs tăng hơn 700% từ IPO năm 2024, Arm tăng khoảng 400% từ năm 2023. Ngược lại, Didi Global giảm khoảng 74% so với giá IPO, Rivian mất 82%, còn Figma giảm 35% vì lo ngại trí tuệ nhân tạo tạo sinh làm suy yếu lợi thế.
IPO SpaceX cần được nhìn bằng dữ liệu
SpaceX có thể là thương vụ gây chú ý bậc nhất Phố Wall, nhưng dữ liệu từ các IPO lớn cho thấy nhà đầu tư cần thận trọng với định giá, hệ số giá trên doanh thu và khả năng sinh lời. Với những đợt lên sàn nóng, mua theo kỳ vọng chưa chắc tốt hơn nắm giữ thị trường rộng như S&P 500.
