Singapore đang nổi lên như một điểm trú chiến lược cho các công ty AI khi căng thẳng công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng siết chặt. Với startup Trung Quốc, đảo quốc này là cách để tách khỏi cái bóng giám sát chính trị. Với doanh nghiệp Mỹ, đây lại là nơi dễ hút nhân tài toàn cầu hơn trong bối cảnh visa Mỹ ngày càng khó lường. Khi cả hai siêu cường đều dựng rào quanh công nghệ và con người, Singapore đang hưởng lợi nhờ vai trò “vùng trung lập” hiếm hoi còn sót lại.
Từ cửa ngõ Đông – Tây sang vùng đệm công nghệ
Điểm thay đổi lớn nhất là Singapore không còn chỉ được xem như cầu nối giữa châu Á và phương Tây. Giờ đây, nó đang được nhìn như một nơi đủ “an toàn” để doanh nghiệp AI đứng giữa, tránh bị kéo quá gần về phía Mỹ hay Trung Quốc.
Lý do rất thực dụng: đặt tài sản trí tuệ, dữ liệu và pháp nhân tại Singapore giúp công ty dễ trấn an khách hàng quốc tế hơn. Với các startup gốc Trung Quốc, điều này đặc biệt quan trọng, vì chỉ cần dính cảm giác bị ảnh hưởng bởi Bắc Kinh là cơ hội bán hàng sang Mỹ hay châu Âu đã giảm đi rõ rệt.
Startup Trung Quốc đang dùng Singapore để “tái định vị”
Một ví dụ đáng chú ý là Topview, startup video AI do các cựu lãnh đạo Alibaba xây dựng tại Singapore. Công ty đã nhận hơn 8 triệu USD vốn từ Kamet Capital từ năm 2024. Cách tiếp cận ở đây rất rõ: sản phẩm không bán ở Trung Quốc, khách hàng mục tiêu không phải người Trung Quốc, và pháp nhân đặt tại Singapore để giảm bớt rào cản tâm lý với khách hàng quốc tế.
Doanh nghiệp Mỹ cũng có lý do riêng để đổ về
Ở chiều ngược lại, các công ty Mỹ lại thấy Singapore hấp dẫn vì bài toán visa và nhân lực. Khi Mỹ siết H-1B và quy trình tuyển nhân tài nước ngoài trở nên khó đoán hơn, Singapore nổi lên như một điểm đến ít frictions hơn rất nhiều. Theo các doanh nghiệp địa phương, giấy phép lao động ở đây đôi khi có thể được duyệt chỉ trong 3 ngày.
Đó là lợi thế không nhỏ trong AI, nơi người giỏi hiếm, cạnh tranh tuyển dụng cực mạnh, và chậm vài tháng có thể khiến cả dự án trượt nhịp.
Hệ sinh thái AI tại Singapore đang dày lên rất nhanh
Singapore không chỉ thu hút startup nhỏ. Hàng loạt tên tuổi có liên hệ Mỹ hoặc Trung Quốc đã hiện diện tại đây, từ Workato, Addepar, Plaud AI đến Harvey AI. Đáng chú ý hơn, Anthropic – công ty có vòng gọi vốn 30 tỷ USD do quỹ quốc gia Singapore GIC dẫn đầu – cũng được cho là chuẩn bị mở văn phòng tại đây, gia nhập cùng OpenAI, DeepMind và đơn vị AI của Meta.
Nhưng vùng trung lập này không hẳn an toàn tuyệt đối
Mặt trái là Singapore càng hút công nghệ, càng dễ bị nhìn thành “vùng xám” cho việc chuyển giao nhân tài, dữ liệu và tài sản trí tuệ giữa hai khối quyền lực. Mỹ đã chặn chip AI cao cấp vào Trung Quốc, còn Trung Quốc cũng được cho là đã bắt đầu hạn chế việc di chuyển hoặc đưa nhân sự ra ngoài ở một số công ty AI.
Điều đó có nghĩa Singapore có thể càng thành công, thì càng bị soi kỹ hơn.
Singapore đang thắng ở tốc độ, nhưng vẫn phải đi trên dây
Với môi trường kinh doanh thân thiện, dân số song ngữ, ưu đãi thuế và visa thuận lợi, Singapore rõ ràng đang tận dụng rất tốt thời điểm Mỹ – Trung dựng thêm rào chắn. Nhưng đây không phải chiến thắng hoàn toàn an toàn. Nếu hai siêu cường tiếp tục ép phải tách biệt sâu hơn các “tech stack”, Singapore sẽ phải cực kỳ khéo để giữ vai trò trung lập mà không bị xem là cửa hậu cho dòng công nghệ và nhân lực. Dù vậy, ở thời điểm hiện tại, quốc đảo này đang nổi lên như một trong số ít nơi mà các công ty AI còn có thể thở và mở rộng mà chưa buộc phải chọn phe quá sớm.
