IMF vừa cảnh báo các thị trường mới nổi đang ngày càng phụ thuộc vào dòng vốn ngắn hạn từ quỹ đầu tư, thay vì nguồn vốn ổn định hơn từ ngân hàng. Xu hướng này giúp các nước vay được rẻ hơn trong thời kỳ thanh khoản toàn cầu dồi dào, nhưng cũng khiến họ dễ hứng đòn hơn khi thị trường đảo chiều. Đáng chú ý, IMF cũng nhấn mạnh dòng tiền stablecoin vào nhóm nước này đang tăng nhanh và ngày càng gắn với biến động của thị trường crypto.
80% dòng vốn nợ vào thị trường mới nổi nay đến từ nhà đầu tư danh mục
Theo IMF, tỷ trọng tiền chảy vào nợ của các thị trường mới nổi từ các nhà đầu tư danh mục như quỹ phòng hộ, quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm đã tăng gấp đôi trong 20 năm qua, lên 80%. Kể từ sau khủng hoảng tài chính 2008, khi ngân hàng thu hẹp cho vay, các nước mới nổi đã hút gần 4.000 tỷ USD vốn tích lũy từ nguồn này.
Điểm tích cực là thanh khoản toàn cầu dồi dào giúp họ phát hành nợ kỳ hạn dài hơn và với chi phí thấp hơn. Nhưng mặt trái là nhóm nhà đầu tư này phản ứng rất nhanh khi điều kiện tài chính toàn cầu xấu đi.
IMF lo rút vốn đột ngột có thể kéo theo mất giá tiền tệ
Theo báo cáo, những nước và doanh nghiệp phụ thuộc mạnh vào dòng vốn này đặc biệt dễ tổn thương trước cú sốc tài chính toàn cầu. IMF cảnh báo nếu dòng vốn đảo chiều mạnh, áp lực huy động ngoại tệ sẽ tăng, chênh lệch lợi suất của doanh nghiệp và chính phủ có thể nới rộng, còn đồng nội tệ có nguy cơ mất giá mạnh.
Rủi ro này càng lớn hơn ở những quốc gia có thị trường tài chính kém sâu và dư địa chính sách hạn chế.
Stablecoin và tín dụng tư nhân xuyên biên giới cũng đang tăng nhanh
Một điểm đáng chú ý với độc giả crypto là IMF cho biết dòng tiền stablecoin vào thị trường mới nổi đang mở rộng nhanh, đồng thời gắn chặt với động lực của thị trường tài sản số. Bên cạnh đó, tín dụng tư nhân xuyên biên giới cũng tăng mạnh.
Điều này cho thấy stablecoin đang ngày càng đóng vai trò như một kênh vốn xuyên biên giới mới ở các nền kinh tế đang phát triển. Nhưng đi kèm với đó là rủi ro: khi thị trường crypto biến động mạnh, dòng tiền stablecoin cũng có thể trở nên thất thường hơn và làm tăng thêm độ nhạy tài chính cho các quốc gia nhận vốn.
Hungary là ví dụ cho mức độ nhạy cảm của dòng vốn ngoại
IMF nêu trường hợp đồng forint của Hungary, nơi mức nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài đặc biệt lớn. Đồng tiền này từng tăng 20% so với USD năm ngoái, nhưng đã suy yếu kể từ khi chiến tranh Iran nổ ra cuối tháng 2, trong lúc dòng tiền vào thị trường mới nổi chững lại sau hơn một năm bùng nổ.
Thị trường mới nổi đang có thêm vốn, nhưng chất lượng dòng tiền là dấu hỏi lớn
Thông điệp lớn nhất từ IMF là không phải mọi dòng vốn đều giống nhau. Dòng tiền từ quỹ đầu tư, stablecoin hay tín dụng tư nhân có thể giúp thị trường mới nổi tăng tốc trong giai đoạn thuận lợi, nhưng cũng có thể rút đi rất nhanh khi rủi ro toàn cầu tăng lên. Với bối cảnh chiến sự, lãi suất và crypto cùng biến động, các nước mới nổi có thể phải lo nhiều hơn không chỉ chuyện hút vốn, mà còn chuyện giữ vốn ở lại khi thị trường đổi chiều.
