Nhà Trắng đang thúc đẩy thông qua dự luật AI toàn diện đầu tiên ở cấp liên bang ngay trong năm nay, trong bối cảnh AI ngày càng gắn chặt với kinh tế, an ninh và chiến tranh. Từ các cuộc tấn công vào trung tâm dữ liệu ở Trung Đông đến tranh cãi về vũ khí tự động và quản lý chatbot, chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn sớm đặt ra luật chơi trước khi các bang hoặc đối thủ chính trị đi trước.
AI đang thành vấn đề kinh tế lẫn an ninh quốc gia
Reuters cho biết cuộc chiến với Iran trong tháng này đã không chỉ nhắm vào các mục tiêu quân sự truyền thống mà còn đánh trúng trung tâm dữ liệu tại UAE và Bahrain. Gần đây nhất, máy bay không người lái còn làm gián đoạn các trung tâm dữ liệu của Amazon ở Trung Đông.
Diễn biến này cho thấy AI không còn là câu chuyện công nghệ thuần túy. Hệ thống Maven Smart System, phần mềm tổng hợp dữ liệu để AI xác định mục tiêu, hiện đã trở thành một phần cốt lõi trong hoạt động quân sự Mỹ. Chính vì vậy, câu chuyện lập pháp về AI tại Washington giờ gắn cả với kinh tế số lẫn chiến trường thực tế.
Chính quyền Trump muốn thông qua luật AI ngay trong năm 2026
Tại hội nghị Hill & Valley Forum ở Washington, cố vấn khoa học Nhà Trắng Michael Kratsios cho biết chính quyền đang nhắm tới một dự luật có thể nhận được ủng hộ từ cả hai đảng, dựa trên bộ khung được công bố tuần trước.
Theo ông, dự luật AI liên bang đầu tiên này sẽ hướng tới một số mục tiêu lớn như bảo vệ trẻ em khi tương tác với AI, giúp người dân tránh các đợt tăng giá điện hoặc chi phí liên quan đến trung tâm dữ liệu, đồng thời chặn tình trạng mỗi bang áp một bộ quy định AI riêng. Nhà Trắng cho rằng chỉ Quốc hội mới có thể tạo ra sự chắc chắn đủ lớn cho doanh nghiệp công nghệ phát triển sản phẩm.
Thách thức lớn là thiếu chi tiết và tranh cãi chính trị
Dù vậy, bộ khung AI của Nhà Trắng đang bị chê là còn mỏng về nội dung. Reuters cho biết kế hoạch chỉ dài 3 trang với dạng gạch đầu dòng, và hầu như chưa xử lý sâu các vấn đề như an ninh quốc gia, quản lý AI ngày càng mạnh hoặc thông tin sai lệch do AI tạo ra.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Marsha Blackburn đã lưu hành một bản dự thảo luật dài gần 300 trang, còn Thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Warner chỉ trích bộ khung mới là “tệ hơn cả im lặng” về vấn nạn thông tin sai lệch và xuyên tạc bằng AI.
Nhà Trắng muốn ra tay trước khi phe phản đối áp đặt chương trình nghị sự
Chính quyền Trump vẫn tỏ ra lạc quan có thể hoàn tất điều gì đó ngay trong năm nay, nhất là khi đảng Cộng hòa đang kiểm soát cả hai viện Quốc hội ít nhất tới bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026. Song họ cũng chịu sức ép từ bên trong đảng, nơi các tiếng nói dân túy như Steve Bannon cảnh báo AI có thể xóa sổ việc làm của người Mỹ, còn Thượng nghị sĩ Josh Hawley nêu vấn đề trẻ em tự tử liên quan đến chatbot AI.
Cùng lúc, Nhà Trắng cũng tăng cường ảnh hưởng công nghệ khi giao David Sacks và Michael Kratsios đồng chủ trì Hội đồng Cố vấn của Tổng thống về Khoa học và Công nghệ, với các thành viên đầu tiên gồm Mark Zuckerberg, Jensen Huang và Larry Ellison.
Cuộc đua viết luật AI đã bước sang giai đoạn không thể trì hoãn
Từ dữ liệu bài gốc, có thể thấy Nhà Trắng đang xem AI là một mặt trận chính sách cấp bách chứ không còn là chủ đề tương lai xa. Dù bộ khung hiện tại còn sơ lược và sẽ phải đối mặt với đàm phán khó khăn, nỗ lực thúc đẩy đạo luật AI liên bang đầu tiên cho thấy Washington đang bước vào giai đoạn buộc phải định hình luật chơi cho AI trước khi các rủi ro công nghệ, an ninh và chính trị leo thang nhanh hơn.
