Crypto đang chuyển mình từ một phong trào nổi loạn chống lại hệ thống tài chính truyền thống thành một phần của hệ thống tài chính toàn cầu. Sự xuất hiện của ETF Bitcoin, các tổ chức tài chính lớn và khung pháp lý rõ ràng cho thấy ngành công nghiệp này đã bước vào giai đoạn chính thống, dần rời xa tinh thần phản kháng ban đầu.
Từ cuộc cách mạng tài chính đến sự hòa nhập với hệ thống
Ban đầu, crypto được xây dựng như một thách thức đối với hệ thống tài chính truyền thống. Nhưng theo thời gian, những yếu tố từng bị xem là đối lập với tinh thần crypto — như quỹ ETF, dịch vụ lưu ký tổ chức và quy định tài chính — lại trở thành nền tảng cho sự phát triển của thị trường.
Quá trình này phản ánh quy luật quen thuộc trong lịch sử: các phong trào cách mạng khi trưởng thành thường trở thành một phần của trật tự mà chúng từng muốn thay đổi. Tác giả dẫn lại nhận định của triết gia Hannah Arendt rằng nhiều nhà cách mạng cấp tiến cuối cùng sẽ trở nên bảo thủ sau khi cuộc cách mạng thành công.
Crypto từng mang tinh thần nổi loạn giống Internet thời kỳ đầu
Bài viết so sánh crypto với sự phát triển của Internet và nhạc rock. Trong một cuộc phỏng vấn năm 1999, nghệ sĩ David Bowie từng nói Internet mang tinh thần nổi loạn giống rock ’n’ roll thời kỳ đầu, trước khi thể loại nhạc này trở thành ngành công nghiệp lớn.
Tác giả cho rằng crypto từng mang năng lượng tương tự Internet giai đoạn đầu — phi tập trung, hỗn loạn và đầy tính cách mạng — đặc biệt vào khoảng năm 2016 khi cộng đồng cypherpunk thúc đẩy các ý tưởng về tiền tệ tự chủ, quyền riêng tư và internet phi tập trung.
Tổ chức tài chính lớn đang dẫn dắt làn sóng crypto
Trong những năm gần đây, crypto đã dịch chuyển từ cộng đồng nhỏ sang thị trường tài chính toàn cầu. Các tổ chức lớn như JPMorgan, BlackRock và Morgan Stanley ngày càng xem Bitcoin là một loại tài sản hợp pháp tương tự vàng hay cổ phiếu.
Nhiều công ty niêm yết cũng bắt đầu tích trữ crypto trong bảng cân đối kế toán, cho thấy tài sản số đang dần trở thành một phần của thị trường vốn.
Stablecoin và tài sản token hóa đang mở rộng hệ sinh thái
Stablecoin hiện xử lý khối lượng giao dịch hàng năm lớn hơn nhiều mạng thanh toán truyền thống, trong khi tài sản thực được token hóa (RWA) đang chuyển từ thử nghiệm sang hạ tầng của thị trường tài chính.
Các quỹ, trái phiếu kho bạc và hệ thống thanh toán đang được đưa lên blockchain, còn DeFi ngày càng thu hút sự quan tâm của các nhà quản lý tài sản và doanh nghiệp khi khung pháp lý trở nên rõ ràng hơn.
Các quy định như GENIUS Act tại Mỹ và MiCA tại châu Âu đang biến những vùng xám pháp lý của crypto thành các quy tắc cụ thể.
Crypto đã thay đổi logic của hệ thống tài chính
Dù chưa thay thế hoàn toàn hệ thống tài chính truyền thống, crypto đã tạo ra nhiều khái niệm mới như giá trị có thể lập trình, thanh toán tức thì 24/7 và hợp đồng thông minh thay thế trung gian.
Stablecoin giúp thanh toán xuyên biên giới nhanh và rẻ hơn, còn DeFi chứng minh rằng các dịch vụ tài chính như vay, giao dịch hay phái sinh có thể vận hành mà không cần các tổ chức trung gian.
