Nhà đồng sáng lập Vitalik Buterin cho biết ông sẽ tập trung mạnh mẽ hơn vào mạng xã hội phi tập trung trong năm 2026, coi đây là chìa khóa để cải thiện chất lượng truyền thông trực tuyến và khôi phục cạnh tranh thực sự trên không gian số.
Vì sao Vitalik lại ưu tiên mạng xã hội phi tập trung
Trong một bài đăng trên nền tảng X, Vitalik Buterin cho rằng các hệ thống truyền thông đại chúng hiện nay đang bị chi phối bởi thuật toán tối ưu tương tác và lợi ích của nền tảng tập trung, thay vì phục vụ lợi ích lâu dài của người dùng.
“Nếu chúng ta muốn một xã hội tốt hơn, chúng ta cần các công cụ truyền thông đại chúng tốt hơn,” Buterin viết, nhấn mạnh rằng chỉ các nền tảng xây dựng trên lớp dữ liệu xã hội chung, phi tập trung mới cho phép nhiều ứng dụng cùng cạnh tranh và đổi mới.
Ông cho biết trong năm 2026, toàn bộ nội dung ông đọc và viết đều thông qua Firefly – một giao diện đa nền tảng hỗ trợ các mạng xã hội phi tập trung và bán phi tập trung hiện nay.
Phê phán SocialFi dựa trên đầu cơ token
Buterin chỉ trích nhiều dự án SocialFi trong hệ sinh thái crypto vì dựa quá nhiều vào token đầu cơ thay cho đổi mới thực chất. Theo ông, các mô hình này thường thất bại do:
- Thưởng cho vốn xã hội sẵn có
- Khuyến khích đầu cơ ngắn hạn
- Không cải thiện chất lượng nội dung hay đối thoại mang tính xây dựng
Ông so sánh các dự án này với mô hình đăng ký nội dung của nhà sáng tạo như Substack, cho rằng các mô hình dựa trên giá trị nội dung thực tế sẽ bền vững hơn so với việc phát hành token để thu hút người dùng.
Kêu gọi cộng đồng tham gia hệ sinh thái mở
Vitalik Buterin kêu gọi người dùng và nhà phát triển dành nhiều thời gian hơn trong các hệ sinh thái mạng xã hội phi tập trung, thay vì tập trung vào một “chiến trường thông tin” do các nền tảng tập trung kiểm soát.
Theo ông, việc mở rộng các không gian cạnh tranh sẽ tạo điều kiện cho những hình thức tương tác trực tuyến mới phát triển, phù hợp hơn với lợi ích xã hội dài hạn.
Thực trạng mạng xã hội phi tập trung hiện nay
Mạng xã hội phi tập trung (SocialFi) là các nền tảng xây dựng trên hạ tầng mở hoặc blockchain, nơi danh tính, nội dung và đồ thị xã hội không bị kiểm soát bởi một công ty duy nhất. Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn gặp khó khăn trong việc mở rộng ra thị trường đại chúng.
Gần đây:
- Farcaster đã được nhà cung cấp hạ tầng Neynar mua lại từ Merkle, với ban lãnh đạo thừa nhận cần cách tiếp cận mới để phát triển
- Lens Protocol được chuyển giao quyền quản lý từ Aave sang Mask Network nhằm thúc đẩy các ứng dụng xã hội Web3 hướng tới người dùng phổ thông
Theo dữ liệu từ Dune Analytics, Farcaster hiện có hơn 2 triệu tài khoản đăng ký, với hàng trăm nghìn lượt tương tác mỗi ngày, trong khi Lens ghi nhận khoảng 506.000 người dùng.
Mạng xã hội phi tập trung: Canh bạc dài hạn cho Web3
Quan điểm của Vitalik Buterin cho thấy mạng xã hội phi tập trung không chỉ là một thử nghiệm ngách của Web3, mà là mặt trận chiến lược dài hạn nhằm tái định hình cách con người giao tiếp trực tuyến. Tuy con đường phổ cập còn nhiều thách thức, nhưng việc các nhà sáng lập lớn quay lại đầu tư thời gian và ảnh hưởng cá nhân có thể là chất xúc tác quan trọng cho giai đoạn tiếp theo của SocialFi.
