Mỹ và Đài Loan đã chính thức đạt được một thỏa thuận thương mại quan trọng tập trung vào ngành bán dẫn, qua đó giảm thuế quan cho nhiều mặt hàng xuất khẩu của Đài Loan, thúc đẩy đầu tư công nghệ vào Mỹ và đồng thời làm gia tăng căng thẳng địa chính trị với Trung Quốc.
Giảm thuế sâu cho chip, ưu đãi lớn cho nhà sản xuất Đài Loan
Theo Bộ Thương mại Mỹ, thỏa thuận mới giúp giảm thuế chung đối với phần lớn hàng hóa Đài Loan xuất khẩu sang Mỹ từ 20% xuống 15%. Riêng các nhà sản xuất chip mở rộng sản xuất tại Mỹ – tiêu biểu là TSMC – sẽ được hưởng mức thuế thấp hơn hoặc miễn thuế đối với chip, thiết bị và sản phẩm liên quan nhập khẩu vào Mỹ.
Một số mặt hàng như thuốc gốc (generic pharmaceuticals), linh kiện hàng không và các tài nguyên thiên nhiên không sẵn có sẽ được áp thuế 0%. Mỹ cũng cam kết đối xử với Đài Loan không bất lợi hơn các đối tác khác nếu sau này thuế chip được điều chỉnh tăng.
Đài Loan cam kết đầu tư 250 tỷ USD vào công nghệ Mỹ
Đổi lại, các doanh nghiệp Đài Loan sẽ đầu tư 250 tỷ USD vào các lĩnh vực bán dẫn, năng lượng và trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ. Trong đó bao gồm 100 tỷ USD mà TSMC đã cam kết từ năm 2025, cùng các khoản đầu tư bổ sung trong thời gian tới, theo Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick.
Ngoài ra, Đài Loan còn bảo đảm 250 tỷ USD tín dụng bổ sung nhằm hỗ trợ các dự án đầu tư mới. Ông Lutnick cho biết mục tiêu của Mỹ là đưa 40% toàn bộ chuỗi cung ứng và sản xuất chip của Đài Loan sang Mỹ, đồng thời cảnh báo rằng nếu không xây dựng nhà máy tại Mỹ, thuế quan có thể tăng tới 100%.
Lợi ích lan tỏa cho chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu
Việc mở rộng sản xuất chip tại Mỹ được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích lớn cho các nhà cung cấp thiết bị và vật liệu, bao gồm ASML, Lam Research và Applied Materials.
Các doanh nghiệp cung ứng hóa chất và vật liệu như Sumitomo Corp hay Qnity Electronics cũng được hưởng lợi khi mở rộng hiện diện tại bang Arizona – nơi TSMC đang nâng cấp nhà máy hiện hữu. Cổ phiếu của nhiều công ty trong chuỗi bán dẫn đã tăng 4–6%, trong khi Nvidia tăng hơn 2%.
Washington coi chip là vấn đề an ninh quốc gia
Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày càng coi bán dẫn là vấn đề an ninh quốc gia, trong bối cảnh Mỹ phụ thuộc lớn vào chip sản xuất ở nước ngoài, đặc biệt là Đài Loan – hòn đảo đang chịu sức ép gia tăng từ Trung Quốc.
Dù chip được phát minh và thiết kế chủ yếu tại Mỹ, phần lớn chip tiên tiến nhất hiện nay vẫn được sản xuất tại Đài Loan. Bên cạnh TSMC, Intel và Samsung Electronics cũng đang mở rộng công suất sản xuất tại Mỹ.
TSMC mở rộng mạnh tại Arizona, nhưng đối mặt rủi ro
TSMC cho biết đang xin giấy phép để xây dựng nhà máy thứ tư tại Arizona cùng nhà máy đóng gói tiên tiến đầu tiên tại Mỹ, sau khi báo cáo lợi nhuận quý IV tăng 35%, vượt kỳ vọng thị trường.
Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo TSMC có thể đối mặt với rủi ro chi phí đầu tư quá lớn, thiếu lao động tay nghề cao và các thách thức chính trị liên quan đến lao động nước ngoài, trong bối cảnh Đài Loan vẫn chịu rủi ro địa chính trị lớn.
Kết luận
Thỏa thuận thương mại Mỹ – Đài Loan đánh dấu bước đi chiến lược trong nỗ lực tái định hình chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, giảm phụ thuộc vào sản xuất ngoài nước và củng cố vị thế công nghệ của Mỹ. Dù mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt cho cả hai bên, thỏa thuận này cũng làm gia tăng độ nhạy cảm địa chính trị, đặc biệt trong quan hệ Mỹ – Trung và tương lai an ninh của Đài Loan.
