Mỹ thảo luận phương án trả tiền trực tiếp cho người dân Greenland
Theo nguồn tin độc quyền của Reuters, Donald Trump và các quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ đang xem xét khả năng chi trả trực tiếp tiền mặt cho người dân Greenland nhằm thuyết phục hòn đảo này tách khỏi Đan Mạch và có thể gia nhập Mỹ.
Bốn nguồn thạo tin cho biết, các cuộc thảo luận nội bộ đã đề cập đến việc trả một khoản tiền trọn gói cho mỗi người dân Greenland, với con số được bàn tới dao động từ 10.000 đến 100.000 USD/người. Tuy nhiên, chi tiết về cách thức triển khai và thời điểm thực hiện vẫn chưa được xác định rõ.
Kế hoạch gây tranh cãi trong nỗ lực “mua” Greenland
Greenland hiện là một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, với dân số khoảng 57.000 người. Ý tưởng trả tiền trực tiếp cho cư dân địa phương được xem là một trong những cách mà Mỹ có thể sử dụng để hiện thực hóa tham vọng “mua” Greenland – điều mà cả chính quyền Copenhagen lẫn Nuuk nhiều lần khẳng định là “không thể đem ra mua bán”.
Nguồn tin cho biết, đây chỉ là một trong nhiều phương án đang được Nhà Trắng xem xét, bên cạnh các lựa chọn mang tính cứng rắn hơn, bao gồm cả khả năng sử dụng sức mạnh quân sự. Tuy nhiên, việc trả tiền trực tiếp bị đánh giá là có thể mang tính “giao dịch hóa” quá mức và gây phản cảm đối với người dân Greenland – những người từ lâu đã tranh luận về độc lập chính trị cũng như sự phụ thuộc kinh tế vào Đan Mạch.
Phản ứng gay gắt từ lãnh đạo Greenland và châu Âu
Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ sau khi ông Trump tiếp tục nhắc lại ý định sở hữu hòn đảo. Trong một bài đăng trên Facebook, ông viết: “Đủ rồi… Không còn những tưởng tượng về việc sáp nhập nữa.”
Các lãnh đạo tại Denmark và nhiều nước châu Âu cũng bày tỏ thái độ không hài lòng, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ và Đan Mạch là đồng minh NATO. Ngày thứ Ba, Pháp, Đức, Italy, Ba Lan, Tây Ban Nha, Anh và Đan Mạch đã ra tuyên bố chung khẳng định chỉ Greenland và Đan Mạch mới có quyền quyết định tương lai quan hệ song phương.
Nhà Trắng thừa nhận đang xem xét “kịch bản mua Greenland”
Khi được hỏi về các cuộc thảo luận, Nhà Trắng dẫn lại phát biểu của Thư ký báo chí Karoline Leavitt và Ngoại trưởng Marco Rubio. Bà Leavitt xác nhận Tổng thống Trump và các cố vấn an ninh quốc gia đang “xem xét việc một thương vụ mua lại có thể trông như thế nào”. Ông Rubio cho biết sẽ gặp người đồng cấp Đan Mạch tại Washington trong thời gian tới để thảo luận về Greenland.
Trong khi đó, Đại sứ quán Đan Mạch từ chối bình luận, còn văn phòng đại diện của Greenland tại Mỹ chưa phản hồi yêu cầu của Reuters.
Các phương án khác: Hiệp ước Liên kết Tự do (COFA)
Ngoài phương án trả tiền trực tiếp, một quan chức Nhà Trắng tiết lộ chính quyền Trump cũng đang cân nhắc khả năng ký Hiệp ước Liên kết Tự do (Compact of Free Association – COFA) với Greenland. Đây là mô hình mà Mỹ từng áp dụng với Micronesia, Quần đảo Marshall và Palau, trong đó Mỹ cung cấp các dịch vụ thiết yếu và bảo đảm an ninh, đổi lại quân đội Mỹ được hoạt động tự do và thương mại gần như miễn thuế.
Tuy nhiên, để kịch bản này xảy ra, Greenland nhiều khả năng phải tách khỏi Đan Mạch. Dù các cuộc khảo sát cho thấy đa số người dân Greenland ủng hộ độc lập, lo ngại về chi phí kinh tế đã khiến giới lập pháp chưa thúc đẩy trưng cầu dân ý. Đáng chú ý, các khảo sát cũng chỉ ra rằng phần lớn người dân Greenland không muốn trở thành một phần của Mỹ, dù cởi mở với việc tách khỏi Đan Mạch.
Kết luận
Việc chính quyền Trump nghiêm túc xem xét phương án chi tiền trực tiếp để tác động đến lựa chọn chính trị của người dân Greenland cho thấy tham vọng địa chính trị lâu dài của Mỹ đối với khu vực Bắc Cực. Tuy nhiên, trước sự phản đối mạnh mẽ từ Greenland, Đan Mạch và các đồng minh châu Âu, cùng với tâm lý dè dặt của chính người dân Greenland, kế hoạch này được đánh giá là đầy rủi ro và khó có khả năng trở thành hiện thực trong ngắn hạn.
